• Τεύχος 28 Φεβρουάριος 2017
  • Τεύχος 27 Οκτώβριος 2016
  • Τεύχος 26 Ιούνιος 2016
  • Τεύχος 25 Ιανουάριος 2016
  • Τεύχος 24 Σεπτέμβριος 2015
  • Τεύχος 23 Μαϊος 2015
  • ΤΕΥΧΟΣ 22 Φεβρουάριος 2015
  • ΤΕΥΧΟΣ 21 Οκτώβριος 2014
  • ΤΕΥΧΟΣ 20 Ιούνιος 2014
ΑΡΧΕΙΟ TEΥΧΩΝ

                                                              Ελένη Βλησίδη

 

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΗΣΗ
Στρατής Πασχάλης: Μουσικήν ποίει και εργάζου
Μάρω Παπαδημητρίου: "Φωτιά", πώς ένα ποίημα γίνεται όπερα
Γιάννης Ευσταθιάδης: "Το ανυπεράσπιστο ποίημα",
                                     Ποίηση & Μελοποίηση

Άννα Γρίβα: Η μουσικότητα στην ποίηση/ 
                   από τον Mallarmé στον Eliot

Σάρα Θηλυκού: Τροφός της αγάπης
Στρατής Πασχάλης: Μικρό ανθολόγιο (επιμέλεια)
Εικονογράφηση: Ελένη Βλησίδη
Σελιδοποίηση: Κατερίνα Μαμάη

ΠΟΙΗΣΗ
Γιώργος Βέης, Σοφία Βούλγαρη,
Ζέφη Δαράκη, Δημήτρης Λεοντζάκος
Υβόννη Τερζούδη

Jorge Luis Borges (μετ. Άννα Βερροιοπούλου)
Begonia Callejon (μετ. Αθηνά-Στυλιανή Μίχου)
Willem Roggeman (μετ. Σάρα Θηλυκού)

ΔΟΚΙΜΙΑ
Σοφία Βούλγαρη: Για τον αναγνώστη του Αναγνωστάκη/
                             η περίπτωση του Μανούσου Φάσση
 

ΚΡΙΤΙΚΕΣ
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ: Γράφει η Παυλίνα Παμπούδη
Θανάσης Χατζόπουλος: Γράφει ο Γιώργος Βέης
Ανδρέας Λασκαράτος: Γράφει ο Γιώργος Βέης
Δημήτρης Αθανασίου: Γράφει η Άννα Γρίβα
Γιώτα Μάρκου: Γράφει η Εύη Μανοπούλου
Δέσποινα Δεμερτζή: Γράφει η Έρη Σταυροπούλου

ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ  (δημιουργία: Χρήστος Κούκης)

ENGLISH SITE
Sarah Thilykou: SILENCE

Βιβλία που λάβαμε.  ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ. ΕΙΔΗΣΕΙΣ

SCRIPTORIUM



Απαντώντας στην εξάντληση της παράδοσης, τα πιο δυναμικά ρεύματα της νέας ποίησης επιχείρησαν μιαν επανάσταση, που ανανέωσε τον λυρικό λόγο: αδυνάτισε τη μορφή, αλλά ισχυροποίησε  το περιεχόμενο, άλλοτε στο επίπεδο του νοήματος  κι άλλοτε  της εικονοπλασίας.  Τόσο δυνατούς νοηματικά στίχους όπως «Θα σου δείξω τον τρόμο μες σε μια φούχτα σκόνη» (Έλιοτ) ή τόσο τολμηρές εικόνες όπως «ο θάνατος έβαλε αυγά στις πληγές» (Λόρκα)  ή «έσπασε τον τρομερό κόμπο φιδιών των δεσμών του αίματος» (Ελυάρ)  δύσκολα θα τις συναντήσουμε στην παραδοσιακή ποίηση.
     Σε λιγότερο όμως από πενήντα χρόνια, την έμμετρη ευκολία αντικατέστησε η ελευθερόστιχη. Μείναμε με τις παρεκβάσεις της εκφραστικής επανάστασης. Αυτό που κράτησαν οι αναιμικοί επίγονοι ήταν η χαλάρωση της μορφής (μάλλον η  παντελής απουσία της), ενώ δεν μπόρεσαν να διατηρήσουν τις κατακτήσεις των πρωτοπόρων:  τις οξύνσεις του νοήματος και την εικονοπλαστική τους τόλμη. Τουναντίον, οδήγησαν το περιεχόμενο σε πρωτοφανή εκφυλισμό: στη θολούρα, την  ασυναρτησία, το ψευδολυρικό νεφέλωμα.
    Η ανανέωση της παραδοσιακής στιχουργίας από σύγχρονους ποιητές δεν έχει δώσει ακόμα ικανοποιητικά αποτελέσματα. Συνήθως έχουμε αδιάφορα στιχουργήματα, χειρότερα και από δεύτερης διαλογής παλιά.
    Θα έλεγα πως οι σημερινοί ποιητές καλούνται να ξαναπιάσουν, όχι τόσο το νήμα της παραδοσιακής στιχουργικής, αλλά εκείνον τον δυναμικό διάλογο με την παράδοση που βλέπουμε σε έργα του πρώιμου μοντερνισμού, όπως τα σονέτα του Λόρκα και του Ρίλκε  και που διακόπηκε, αλλά με νέους όρους:  με την πείρα της αποκρυσταλλωμένης πια εμπειρίας του νεότροπης εκφραστικής περιπέτειας  αλλά και με τη γνώση των μυστικών της παράδοσης.
     Μ’ άλλα λόγια, το ζητούμενο σήμερα είναι μια σύνθεση.  Φυσικά, εδώ δεν υπάρχει μια μόνη πιθανή σύνθεση.  Ο κάθε άξιος δημιουργός καλείται να καταθέσει τη δική του.
Γιώργος Βαρθαλίτης

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

                                                                 ΠΟΛΥ ΚΑΝΙΣΤΡΑ

Ο ΦΟΒΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ
Μάρω Παπαδημητρίου: Οι Προαιώνιοι Φόβος &Ποίηση
Στρατής Πασχάλης: Κάθε άγγελος είναι τρομερός
Άννα Γρίβα: Πως ο φόβος γίνεται δύναμη
Ελισάβετ Αρσενίου: Ο φόβος του (ποίηση)
Σάρα Θηλυκού:  Τόλμη & Φόβος
Φωτογραφίες: Ασπα Πετροπούλου
Σελιδοποίηση: Κατερίνα Μαμάη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: H Εύη Μανοπούλου συνομιλεί
με την ποιήτρια Ann Penders

ΠΟΙΗΣΗ
Σοφία Κολοτούρου, Κλεοπάτρα Λυμπέρη

Παυλίνα Παμπούδη, Μαρία Παπαδάκη
Σταμάτης Πολενάκης, Άντεια Φραντζή


Θανάσης Μασκαλέρης (μετ. Δ. Τομαζάνη, Ι. Βεντούρας)
Willem Roggeman (μετ. Σ. Θηλυκού)

ΔΟΚΙΜΙΑ
ΣΙΜΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗΣ:
Στα διάκενα του χρόνου: η ποίηση του Γιάννη Ρίτσου ως αλήθεια

ΚΡΙΤΙΚΕΣ
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣΓράφει η Παυλίνα Παμπούδη
Γιώργος Βέης, Για ένα πιάτο χόρτα : Γράφει ο Βαγγέλης Δημητριάδης

ENGLISH SITE

Yiannis Livadas: Three poems

Responses to American Poetry 
Evgenia Kleidona:
The Significance of Orality and Performativity

in Jayne Cortez’s Poetry

Βιβλία που λάβαμε

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ  ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ


 

 

 

 

 

 

SCRIPTORIUM


Χωρίς καθόλου να πιστεύω, νιώθω κάποτε την ανάγκη ν’ ανάψω, έτσι απλά, ένα κερί μπροστά σε κάποιο εικόνισμα, μου είπε πρόσφατα ένας νέος. Μόνο και μόνο για να ξαναβρώ την αίσθηση της χαμένης τελετουργίας, πρόσθεσε.
     Δεν νομίζω πως υπάρχει καλύτερη ένδειξη για τη σημερινή κρίση του πολιτισμού και σαφέστερη απόδειξη για το πόσο ο άνθρωπος έχει ανάγκη την καλλιέργεια της ονειρικής του πλευράς. Η ποίηση δεν είναι παρά η τελετουργική χρήση του λόγου που προσομοιάζει στην τραγουδισμένη προσευχή ή τη μαγική αποτύπωση, ακόμα και την υποβλητική σιωπή μπροστά σε ό,τι μας υπερβαίνει. Έναν θεό, ένα μεγαλόπρεπο θέαμα καλοκαιρινής τρικυμίας…. Είναι η μόνη ενέργεια ( εντελώς αδιανόητη για τον θηριώδη εγωισμό και το ένστικτο επιβίωσης) που διαχωρίζει τον άνθρωπο από την κτηνώδη πλευρά του. Υπάρχει επαναστατικότερη πράξη από το προσκύνημα σε Κάτι που όλες οι επιστημονικές λογικές σου αποδεικνύουν πως είναι ανύπαρκτο; Που όλα τα υλιστικά ή και τα ιδιοτελή πνευματικά χρηματιστήρια το αποβάλλουν ως ασύμφορο και ανενεργό;
     Η τεχνολογία ίσως να πέτυχε θαύματα πιο εντυπωσιακά από όλες τις ποιητικές μεταφορές, θα μου πείτε. Θαύματα πετυχαίνει κι ένας θαυματοποιός ή σαλτιμπάγκος του τσίρκου, θα σας απαντήσω. Καμία όμως οθόνη υπολογιστή ή κινητού δεν μπορεί να προβάλει μια απλή σκηνή, με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο, και αλχημικά όπως οι καβαφικές λέξεις να τη μετατρέψει σε πολυσήμαντο αίνιγμα. Όπως και καμιά  ανάλαφρη ευρηματική διαφήμιση φαντασιακής πραγματικότητας δεν μπορεί να εκφράσει ένα βαθύ εφηβικό δράμα όπως τα πολύχρωμα ψυχεδελικά παιχνιδίσματα του Ρεμπώ.
     Ο κόσμος τελικά δεν μεταμορφώθηκε αλλά παραμορφώθηκε. Ωστόσο, οι πιστοί του ονείρου θ’ ανάβουν πάντα κεριά μπροστά σε λεκτικά εικονίσματα που αναπαριστούν τη ζωή όπως είναι πραγματικά. Άμοιαστη μ’ αυτήν που βλέπουν τα συμβιβασμένα μάτια. Το παράδοξο της ποίησης, ευτυχώς, θα επιμένει διαρκώς σαν ο μόνος πια υγιής καταλύτης.                   
ΣΤΡΑΤΗΣ  ΠΑΣΧΑΛΗΣ                          
                                                 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

                                                           ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΒΕΛΗΣ

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ
Μάρω Παπαδημητρίου: Ταυτότητες και στην ποίηση;
Άνα Γρίβα: O Πλατωνικός Παρμενίδης-περί Ταυτότητας και Ετερότητας στην  Ποίηση της Φιλοσοφίας
Σάρα Θηλυκού: Viva Napoli
Παυλίνα Παμπούδη: Το φύλο των αγγέλων, το φύλο του Θεού, το φύλο της λογοτεχνίας
Σελιδοποίηση-Εικονογράφηση: Κατερίνα Μαμάη


ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ

ΠΟΙΗΣΗ
Ρούλα Αλαβέρα, Μαίρη Γιόση, Εύα Μοδινού,
Χρήστος Τουμανίδης, Βασιλική Ράπτη,
She Hawke (μτφ. I. Friedman-V. Rapti)
George Kalogeris  (μτφ. M. Zervos)

ΔΟΚΙΜΙΑ
Ανθούλα Δανιήλ: Γιώργος Σεφέρης-Λόρδος Μπάϊρον.

ΚΡΙΤΙΚΗ
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ: Παυλίνα Παμπούδη
Άννα Γρίβα: Παναγιώτης Αρβανίτης
Βαγγέλης Δημητριάδης: Άρις Κουτούγκος
Κατερίνα Δ Σχοινά: Χάρης Μιχαλόπουλος


Βιβλια που λάβαμε  ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ

ENGLISH SITE
Tatiani Rapatzikou interviews Evangelia Liana Sakelliou

Interview with Paula Meehan conducted by Joanna Kruczkowska
Essays
Vassiliki Rapti: Understanding Contemporary Greek Poetry through Games

Poems 
Steve Dickison’s: Variations - essay by Helen Dimos
Vassiliki Rapti, Mary Yiossi (trans.  by P. Snidvongs & V. Rapti)

Reviews
Thrassos Calligas and Jodie Cohen-Tanugi: Vassiliki Rapti

SCRIPTORIUM

«Ένα πλάσμα μαγεμένο από το θαυμασμό
                       είναι ωραίο σαν άνθος.»

                       Paul Valéry   Διάλογος για το δέντρο

   O κήπος της ποίησης δεν είναι παρά ένα τοπίο διττό, ενσάρκωσης της επιθυμίας, που ορίζει κατά τον Σπινόζα τον άνθρωπο, και ταυτόχρονα λήθης, για ό,τι υπάρχει και μας τρομάζει έξω από αυτό, ένα δισκίο που συμπυκνώνει στιγμές της προσωπικής μας λύτρωσης από τη φθορά, το παράλογο, τον πόνο. Ένα περιπατητικό διάλειμμα, που ωστόσο δεν έχει ποτέ για τον  ποιητή ή και τον αναγνώστη διάρκεια αρκετή.
  Το όνειρο, η αιωνιότητα, το ακατόρθωτο αντικατοπτρίζουν την τραγικότητα που σημαίνει ο χρόνος και οι θνησιγενείς σε κάθε περίπτωση ανθρώπινες επιλογές. Το ερωτικό στοιχείο της γραφής ενσαρκώνει ενίοτε ό,τι μας πνίγει στην απουσία του, ό,τι ακριβώς αποσιωπάται. Όμως «ο άνθρωπος είναι πάντα ένας μάγος για τον άνθρωπο», γράφει ο Σαρτρ, «και ο ένας δημιουργεί τον άλλο μέσα στο βαθύ νόημα της «συμμετοχής»».
   Γι’ αυτό και η έννοια του ζεύγους, από τον κήπο της Εδέμ ή του Επίκουρου έως τον «κήπο» της καθημερινότητας  δεν παύει να εκφράζει έναν ισχυρό αριθμό αλλά και ένα αρκετά ικανό σύνολο, για να συνομιλήσεις, να παίξεις, να ταξιδέψεις, να χορέψεις,  να συγκρουστείς, να υποχωρήσεις, να πείσεις, να συμφιλιωθείς, να προσφέρεις, να λάβεις, να συνδράμεις, να ελευθερώσεις, να ελευθερωθείς, να γεννήσεις, να κοινωνήσεις, να ζήσεις – εν τέλει – όχι μόνος.
   Αν διανύουμε μια εποχή απομάγευσης, είναι γιατί μας λείπει ο θαυμασμός. Δεν μένει λοιπόν, παρά να εντοπίσουμε ή να επινοήσουμε νέα μαγικά τοπία, που υπάρχουν και μας είναι άλλοτε βατά άλλοτε δύσβατα, αλλά πάντως προσιτά.         
                                                                                                   Πόλυ Μαμακάκη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

                                                            ΠΑΥΛΙΝΑ ΠΑΜΠΟΥΔΗ

ΤΟ (ΕΝ)ΘΕΟ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ
Σάρα Θηλυκού: Για το (ΕΝ)ΘΕΟ στην Ποίηση
Ηρώ Ζάραγκα: ΠΡΟΚΛΟΣ- «Ύμνος προς του Θεούς»
Άννα Γρίβα: Sara Sullam- Μια μεταφυσική ποιήτρια
Μάρω Παπαδημητρίου: Μέλισσα Ψυχή- Ρ.Γ. Έμερσον
Παυλίνα Παμπούδη: Οι ΠΟΙΗΤΕΣ και το ΘΕΙΟΝ
Σελιδοποίηση: Κατερίνα Μαμάη

ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ
ΧΑΡΗΣ ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ, ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΛΙΟΝΤΑΚΗΣ
ΑΡΙΣΤΕΑ ΠΑΠΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
Βιντεοσκόπηση από τον ποιητή Χρήστο Κούκη

ΠΟΙΗΣΗ: Ρ. Αλαβέρα, Η. Γκρης, Χ. Κούκης,
Γ. Μπλάνας, Μ. Μπουρλάς, Μ. Παπαδημητρίου
Σ. Πασχάλης, Ashraf Fayadth (μτφρ. Πέρσας Κουμούτση)

Αφιέρωμα στην ποιήτρια ΧΑΝΑ ΧΑΪΜ 
Παρουσίαση: Αλέξης Ζήρας, Εύη Μανοπούλου , Λίλιαν Καπόν
Βίντεο (βιντεοσκόπηση από τον Χρήστο Κούκη)

ΔΟΚΙΜΙΑ:
Πέρσα Κουμούτση
Άσραφ Φαγιάντ και η Αραβική ποίηση
Απόστολος Θηβαίος
Ο σπασμός του Στέλιου Λύτρα

English site:
RESPONSES TO AMERICAN POETRY: Γράφει η Maria Tsitoura

ΚΡΙΤΙΚΗ
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ: Γράφει η Παυλίνα Παμπούδη
Τατιανή Ραπατζίκου: Πορτρέτο Πριν το Σκοτάδι της Λιάνας Σακελλίου 

ΕΔΡΕΣ NEOΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ
Πανεπιστήμιο Μίσιγκαν

Βιβλία που λάβαμε
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΕΙΔΗΣΕΙΣ, ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ


 

 

SCRIPTORIUM

 
Στη θεωρία του των αρχετυπικών μύθων της αφήγησης ο Northrop Frye ταυτίζει τον χειμώνα με τη σάτιρα, την άνοιξη με την κωμωδία, το καλοκαίρι με το ρομάντζο, το φθινόπωρο, τέλος, με την τραγωδία.
      Η συνηθέστερη κατάληξη μιας τραγωδίας, στη λογοτεχνία αλλά και τη ζωή, είναι η καταστροφή. Το παράφορο πάθος οδηγεί τον ήρωα στον θάνατο. Έναν έρωτα σε αδιέξοδο. To πένθος για την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου μπορεί να οδηγήσει  στη συντριβή... Η λογική καλείται επειγόντως να συμμαζέψει το συναίσθημα, στην πιο δημοφιλή διαμάχη από την εποχή του Διαφωτισμού.
      Η ποίηση, σε πείσμα δογματικά ορθολογιστών και αθεράπευτα ρομαντικών, στεγάζει και τα δύο: σκέψη και πάθος, ιδέα και εμπειρία, σύλληψη και βίωμα, νόηση και αίσθηση, όλα κατατείνουν σε αυτό που είναι, σε αυτό που γίνεται το ποίημα: μια καρδιά (και ένας νους, και ένα σώμα, και μια ψυχή) που φλέγεται από αγάπη.
      Είναι Οκτώβρης. Bρισκόμαστε στην επικράτεια της τραγωδίας, σύμφωνα με τον Frye. Δεν έχω κανέναν λόγο να διαφωνήσω. Βρέχει καταρρακτωδώς ενώ φεύγω από το σπίτι της Παυλίνας. Το επόμενο τεύχος θα βγεί τον Γενάρη, όμως εγώ έχω αρχίσει να γράφω ήδη. Στον σταθμό Βικτώρια του ηλεκτρικού οι πόρτες του τραίνου κλείνουν με πάταγο. Γίνομαι αυτό που ήμουν πάντοτε σε αυτήν την πόλη καθώς αφήνομαι στην τρυφερή αδιαφορία του πλήθους: ένας ξένος. Mα πάλι, και ποιος δεν είναι; Camus και Frye διαγκωνίζονται μες στο μυαλό μου. Με παρηγορεί εκείνη η άνοιξη που καραδοκεί. Η κωμωδία με το happy end. Όμως όχι για απόψε. Δεν αντέχω να γράψω πάλι από την αρχή αυτό το scriptorium.   

Σάρα Θηλυκού         

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

                                                          ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΜΑΗ



ΠΕΡΙ ΖΩΩΝ ΓΛΩΣΣΑΣ
Εισαγωγή: Άννα Γρίβα
Σελιδοποίηση: Κατερίνα Μαμάη

ΕΔΡΕΣ NEOΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ
Πανεπιστήμιο Μίσιγκαν
Παρουσίαση: Δέσποινα Μαργωμένου 
Γράφουν: Ελισάβετ Αρσενίου, Σταυρούλα Παπασπύρου

ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ: ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΛΙΟΝΤΑΚΗΣ

ΠΟΙΗΣΗ: Ε. Αρσενίου, Δ. Αυγουστινάκη, Ε. Μαρινάκη,
Β. Ράπτη, Α. Σιδηρά, Γ. Χουλιάρας,
D. Schofield (μετ. Σ. Θηλυκού, Ε. Μανοπούλου),
J. Stone (μετ. Κ. Αγγελάκη Ρουκ)

English Site: Κ. Αγγελάκη Ρουκ 
E. Arseniou, D. Schofield, M. Catsaros

ΔΟΚΙΜΙΑ:
Άννα Γρίβα:
Η ποιητική έμπνευση στον πλατωνικό διάλογο «Ίων»
Ανθούλα Δανιήλ:
1. Ορέστη, Κοίτα! Η χρυσαφένια Μυκήνα όλη μπροστά μας!
2. Αδελφέ μου… αγαπημένε μου…  

ΕΠΙΛΟΓΕΣ-ΚΡΙΤΙΚΗ
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ: Γράφει η Π. Παμπούδη
Βασιλική Ράπτη: Γράφει ο Ζαφείρης Νικήτας
Κατερίνα Κούσουλα: Γράφει ο Γιώργος Στεργιόπουλος

Βιβλία που λάβαμε

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΕΙΔΗΣΕΙΣ, ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ,


SCRIPTORIUM


Στον Μεσαίωνα,  ο θεολόγος Βερνάρδος του Κλαιρβώ κατηγορεί στις Επιστολές του τους μοναχούς, γιατί από το να μελετούν τα θεολογικά κείμενα, προτιμούν να διαβάζουν θρύλους για παραμυθένια πλάσματα που κάνουν την φαντασία τους αχαλίνωτη. Ο μουσικολόγος Ζαν ντε  Γκρουσύ διαπιστώνει ότι και μόνο το άκουσμα του επικού Chanson de Geste κάνει τους κουρασμένους εργάτες να αποκτούν ένα αδιανόητο σφρίγος, λες και οι περιπέτειες των ηρώων επιδρούν πάνω στο σώμα τους, με έναν τρόπο που δεν ερμηνεύεται από καμία επιστήμη. Ο Άγιος Αυγουστίνος στις Εξομολογήσεις του αναφέρει ότι η λογοτεχνία μπορεί να μας οδηγήσει σε μια τέτοια χρήση των αισθήσεων που να αγγίξουμε το ωραίο, το αγαθό, το αρμονικό.

Ο Έρασμος, αργότερα, γράφει ότι “η ανάγνωση περνά στα ήθη” (Lectio transit in mores), παρατηρώντας την μαγική επίδραση της ποίησης στην ψυχή των ανθρώπων. O Μπωντλαίρ ορίζει την ποίηση ως την παιδική ηλικία που ξαναβρίσκει κανείς μέσα από την αθωότητα και τον ενθουσιασμό.   Ο Βαλερύ πιστεύει ότι η ποίηση δεν έχει σκοπό να ανακαλέσει το παρελθόν ούτε να πλάσει το μέλλον, στοχεύει μόνο στην ίδια της την κίνηση σαν  πράξη στο βάθος της ανθρώπινης ύπαρξης.    

Οι σκέψεις για το μυστήριο της ποίησης δεν έχουν τέλος. Αυτή η ιερή μανία που, όπως πίστευε και ο Πλάτων, βγάζει τον ποιητή έξω από τα όρια του και τον φέρνει σε επαφή με το θείο, δεν  είναι μεταφορά. Συμβαίνει. Και σύμφωνα με τους αναγεννησιακούς Λεονάρντο ντα Βίντσι και Μαρσίλιο Φιτσίνο, ο ποιητής θα είναι πάντα ο πραγματικός προφήτης (vates).  

Άννα Γρίβα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

MARIA ZERVOS

5 IOYNIOY "ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ"

ΜΠΟΡΕΙ Η ΠΟΙΗΣΗ ΝΑ ΣΩΣΕΙ ΤΗ ΓΗ;
1.
ΟΙΚΟΣ & ΠΟΙΗΣΗ: Μάρω Παπαδημητρίου
2.ΟΙΚΟΣ & ΠΟΙΗΜΑ: Helen Dunmore, Micheal O' Sidhail,
Jane Hirshfield, Ηλίας Τσέχος, Tishani Doshi,
Μάρω Παπαδημητρίου, Brendan Kenelly, Biancamaria Frabotta
Μεταφράζουν: Σάρα Θηλυκού, Πόλυ Μαμακάκη,
Εύη Μανοπούλου, Λητώ Σειζάνη
Ζωγράφος: Ηλίας Πασσίσης 
Σελιδοποίηση
: Κατερίνα Μαμάη

ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ
: Έλληνες ποιητές διαβάζουν...
Ορέστης Αλεξάκης, Αντώνης Φωστιέρης, Ολυμπία Καράγιωργα κ.α.

ΠΟΙΗΣΗ: Β. Καρδάρη, Σ. Περδίκη, Π. Παμπούδη,
Α. Παρασκευουλάκου, M. Zervos,
Μίμνερμος (Μετάφραση Maria Zervos)

English site:Tanja Kragujević

ΔΟΚΙΜΙΑ: Ελισάβετ Αρσενίου, Ανθούλα Δανιήλ
Περί Ποιητικής: Θεοδόσης Πυλαρινός, Σωτήρης Σαράκης,
Άννα Γρίβα, Μάρκος Δενδρινός

ΕΠΙΛΟΓΕΣ-ΚΡΙΤΙΚΗ: Γιώργος Βέης
Παναγιώτης Κερασίδης,
Δημήτρης Κοσμόπουλος,
Φροσούλα Κολοσιάτου  Ευφρόσύνη Μαντά Λαζάρου
Χρυσούλα Σπυρέλη, Σταυρούλα Χριστοδουλάκου,
Γράφουν: Πόλυ Μαμακάκη, Γιώργος Γώτης, Γιάννης Στρούμπας,
Παυλίνα Παμπούδη, Ανθούλα Δανιήλ, Βαγγέλης Δημητριάδης

ΠΡΟΘΗΚΕΣ: Ιωσήφ Βεντούρας, Το παιχνίδι
Ηλίας Τσέχος, Αγριόχορτο στόμα

Βιβλία που λάβαμε
ΕΙΔΗΣΕΙΣ, ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ




SCRIPTORIUM


Ποιο να είναι άραγε το μέλλον της Ποίησης;
Αν δούμε όλη την ποίηση που έχει γραφτεί ποτέ ως ζωντανό οργανισμό και ως σύνολο – όπως το ήθελε ο Έλιοτ - και δεχτούμε τη διαχρονικότητά της, η Ποίηση, μ’ αυτήν ακριβώς την ιδιότητα που καταργεί τη γραμμική, συμβατική ροή του χρόνου, μπορεί από μόνη της να αποκλείει την ύπαρξη μέλλοντος.

Η Ποίηση όμως, αν εκλείψει, θα εκλείψει πριν από τους ποιητές – όπως τα άστρα πριν από το φως τους και οι ιδεολογίες πριν απ’ τους πιστούς τους. (Οπότε, μπορεί ήδη να έχει εκλείψει, αλλά να μην το έχουμε αντιληφθεί ακόμα).

Στο μεταξύ, όμως, όλο και περισσότεροι γράφουν και διαβάζουν ποίηση και ενδιαφέρονται γι αυτή, και η ποίηση αγγίζει όλο και ευρύτερα στρώματα.

Στο γεγονός αυτό σίγουρα βοηθούν δυο, παράλληλα εξελισσόμενα, φαινόμενα: πρώτον, οι όλο και πιο «ποιητικοί» στίχοι των τραγουδιών (κάθε είδους), και, δεύτερον, ο ελλειπτικός λόγος της γλώσσας της διαφήμισης.

Αυτές οι δυο «κοινωνικές πραγματικότητες» βρίσκονται μάλλον σε συνεχή  αλληλεπίδραση  με την ποίηση: εκείνες μεν πλουτίζονται από το υλικό και τις τεχνικές της ποίησης, η ποίηση δε, ωθείται σε μια ανεπαίσθητη μεταλλαγή κατά την οποία το σημαίνον και κρυπτικό του ποιητικού λόγου γίνεται, αίφνης, οικειότερο προς το ευρύ κοινό. 

Ας μην το αναλύσουμε όμως άλλο… Με τις πολλές αναλύσεις η Ποίηση βαριέται και φεύγει μια ώρα αρχύτερα…  
                                                                                                 
Παυλίνα Παμπούδη
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΖΟΥΡΑΚΗΣ

ΠΟΙΗΣΗ & ΕΙΚΟΝΑΕισαγωγικό Κείμενο: Μ. Παπαδημητρίου  
ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΠΟΙΗΣΗ: Σ. Θηλυκού: Η μνήμη
Χ. Κρεμνιώτης: Η μεταμοντέρνα κατάσταση
Α. Μάινας: Το τι είπε
Π. Μαμακάκη: Paysage aux papillons
Γ. Στεργιόπουλος: Πλάτη
ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Κατερίνα Μαμάη  

ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ:
Ε. ΜΠΕΛΙΕΣ, Δ. ΚΑΛΟΚΥΡΗΣ

ΠΟΙΗΣΗ:
 Σ. ΣΑΡΑΚΗΣ, Κ. ΛΙΝΝΟΣM. ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ
R. BERENGARTEN, L. FERREJ. MOREAS, J.E. PACHECO, PEIROL
R.M. RILKE, G. ROSENSTOCK
Μεταφράζουν: Π. Νικολάου, Π. Μαμακάκη,
Α. Ηλιάδου, Α. Βερροιπούλου, Ι. Βεντούρας,
Β. Ναχμίας, Σ. Θηλυκού

ΒΙΝΤΕΟ-ΠΟΙΗΜΑ: Λίμνη Καϊάφα, Ι: Προοίμιο

ΔΟΚΙΜΙΑ
Τ. ΓΑΛΑΤΗΣ: Paul Valéry
Γ. ΓΕΩΡΓΟΥΣΗΣ: Η ποίηση, ο Θεός και ο φονταμενταλισμός

ΚΡΙΤΙΚΕΣ: 
Σ. ΚΟΥΤΣΟΥΝΗΣ, Α. ΦΡΑΝΤΖΗ
Γράφουν: Πόλυ Μαμακάκη, Πόλυ Χατζημανωλάκη

ΠΡΟΘΗΚΕΣ: Π. ΚΕΡΑΣΙΔΗΣ, Σ. ΚΟΥΤΣΟΥΝΗΣ 
Φ. ΚΑΓΓΕΛΑΡΗΣ, IOSSIF VENTURA

ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΛΑΒΑΜΕ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ, ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

SCRIPTORIUM

                                                                                                     μνήμη Γιάννη Κοντού


…ζωγραφίζουν με το λόγο τους φαντάσματα…
                                           (
Πλάτων Πολιτεία)
Αυτή η γνώριμη σε όλους μας ένθεη κατάσταση,  το τρελό αναγύρισμα στους δρόμους, που μας φέρνουν το αντικείμενο της μίμησης κοντά και μακριά, τι είναι, ιερό ή μιαρό; Εξυψώνει ή γκρεμίζει;  
   Εκείνη που μακιγιάρει την ηθοποιό, δίνει χρώματα και σχήμα στην αόριστη μορφή της, κάνει το πρόσωπό της όψη, παίζει μαζί του το παιγνίδι της οικείωσης : αυτό το πρόσωπο «το ξέρει απέξω». Η δεύτερη είναι φως και δημιουργεί σκιά, η πρώτη είναι σκιά δίπλα σ’ εκείνη που υπηρετεί, σκιά στη σκιά της. Φως η νόηση, σκιά η τρέλα. 
  Εκείνη που σιωπηλά παίρνει φράσεις, σχήματα, εικόνες, κυκλώνει αυτή τη λαμπερή, απρόσιτη άλλη. Επιτίθεται στη σαγήνη με τα όπλα της βυθισμένη σε κατάσταση ένθεης μανίας, γιατί το φως τυφλώνει, ρίχνει στης τρέλας τα σκοτάδια τη γητεύτρια των λέξεων, έτσι που ο ποιητής μένει ἔκφρων καὶ ὁ νοῦς μηκέτι ἐν αὐτῷ ἐνῇ  (Πλάτων 'Ιων).
Δεσμεύει την ιδέα στην πραγματικότητα  και 
«…την πνίγει σιγά σιγά
όπως την έχει αιχμαλωτίσει μέσα
στην ίδια της τη ζωή
.»       (Γ. Κοντός Η μακιγιέζ)
    Η αίσθηση και η λογική αντίτεχνοι και ανταγωνιστές, η μία παίρνει από την άλλη ουσία, εξουδετερώνοντάς τη, το σώμα στέκεται απέναντι στον ορθό λόγο και δικαιώνεται μέσα απ’ την καταστροφή του. Πάνω στη γένεση του ποιήματος η ποίηση θανατώνει τη νόηση.

Εύη Μανοπούλου  


 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

                         Γκράφιτι από τη συλλογή Γιώργου Π. Μηναίου

Για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου
ένα χειρόγραφο ποίημα  του ΤΑΣΟΥ ΓΑΛΑΤΗ

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΕΛΑ:
1. ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΡΕΛΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ;
    
Συνέντευξη Μάρω Παπαδημητρίου με τους 
    Φώτη Καγγελάρη, Μανόλη Πρατικάκη, Γιάννη Ζέρβα     
2. ΌΤΑΝ Η ΠΡΑΞΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΠΟΙΗΜΑ  Πόλυ Μαμακάκη   

ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ  Χρήστος Κούκης, Κατερίνα Μαμάη

ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ: T. ΜΕΝΔΡΑΚΟΣ
Ν. ΒΑΓΕΝΑΣΑ. ΒΙΣΤΩΝΙΤΗΣ, Μ. ΛΑΪΝΑ,

ΠΟΙΗΣΗ: Ε. ΑΡΣΕΝΙΟΥΑ. ΓΡΙΒΑ, Δ. ΛΥΑΚΟΣ,
Λ. ΧΑΤZΟΠΟΥΛΟΥ-ΚΑΡΑΒΙΑ, Μ. ΠΡΑΤΙΚΑΚΗΣ, Β. ΡΑΠΤΗ,
Θ. ΦΩΤΙΑΔΗΣ, S. DICKISON ΜΕ ΕΠΙΜΕΤΡΟ ΤΗΣ Ε. ΔΗΜΟΥ,
P. NIKOLOVA

ΔΟΚΙΜΙΑ-ΑΠΟΨΕΙΣ: Γ. ΒΑΡΘΑΛΙΤΗΣ "Για την έκφραση",
Α. ΖΗΡΑΣ "Κώστας Μόντης",
Π. ΚΑΠΩΝΗΣ "Αναμνήσεις από την ποίηση Ι"
ΚΡΙΤΙΚΕΣ-ΠΡΟΘΗΚΕΣ: Ζ. ΣΑΜΑΡΑ, Ε. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ,
Δ. ΚΑΣΚΑΛΗ  Γράφουν: Α. Ζήρας, Π. Χατζημανωλάκη 

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΟΙΗΣΗΣ  ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΛΑΒΑΜΕ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ, ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ

SCRIPTORIUM


Ποίηση στους δρόμους και τους τοίχους της πόλης, σε μια διαδρομή απαγγελίας ποιημάτων Σύνταγμα Μοναστηράκι Κεραμεικός,  ποίηση μέσα στην τρέλα των πραγμάτων, τρέλα  στην ποίηση  αναζητώντας το νόημα, ο ποιητικός στοχασμός ανυπότακτος  σε καιρούς αστόχαστους, η εμμονή του στίχου σε έναν αφιλόξενο  μη-ποιητικό  κόσμο.

Οι λέξεις ξεφεύγουν από την κυριολεξία, παίρνουν την ενστικτώδη σημασία τους συμπλέκονται σε προτάσεις φράσεις, στροφές,  γίνονται λόγος του άφωνου και  άδηλου  της ψυχής,  ζητούν να μάς πλησιάσουν, να μας αγγίξουν, να συνομιλήσουν με το δικό μας ποίημα που προϋπάρχει σιωπηλό εντός, στους σκοτεινούς τόπους του εαυτού.

Ας  αφουγκραστούμε τις λέξεις. Αναγκαία η παύση στη μονόστροφη κοινοτοπία της κάθε μέρας. Να σταθούμε λίγο να τις ακούσουμε, να μοιραστούμε  τον πόνο, το φόβο, τον έρωτα, την απώλεια, τη ζωή,  τον θάνατο. Τα έχουν ζήσει όλα. Οι λέξεις της ποίησης. Ανάμεσα  μας, δίπλα  μας,  μέσα μας. 

Μάρω Παπαδημητρίου

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
SCRIPTORIUM


O Leonard Cohen είπε κάποτε πως «η ποίηση είναι απλώς η απόδειξη ότι υπάρχει ζωή. Αν η ζωή μας καίει δυνατά, η ποίηση είναι απλώς η στάχτη». Πιστοί στα λόγια του, συνεχίζουμε να αποδεικνύουμε έμπρακτα, με ποίηση, πως η ζωή καίει ακόμα δυνατά στα σωθικά της χώρας, παρά τα δεινά που την μαστιγώνουν.

Ενόσω βαλλόμαστε όλοι καθημερινά από την κρίση, τόσο στην οικονομία όσο και στις ανθρώπινες σχέσεις, η ποίηση εμφανίζεται ως μια όαση καταμεσής της ερήμου. Ξεδιψά την ψυχή μας τόσο, όσο χρειάζεται για να συνεχίσουμε να μαχόμαστε. Όλοι συνδράμουν. Η κοινωνία διανθίζεται με τις σκέψεις, τις ιδέες και τα πάθη, τόσο της νέας γενιάς που προορίζεται να πάρει την σκυτάλη και να επιφορτιστεί τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της λογοτεχνίας, όσο και των παλαιοτέρων γενεών, η δουλειά των οποίων λάμπει ως ένας φάρος σοφίας που μας προστατεύει από τις ξέρες --καταμεσής της μεγαλύτερης καταιγίδας της εποχής μας.

Η ζωή καίει δυνατά. Κι η στάχτη της δεν είναι, παρά το καλύτερο λίπασμα για το χωράφι που λέγεται Ελλάδα ∙ ένα χωράφι που, χιλιάδες χρόνια τώρα, αποδεικνύει συνεχώς την αδιάλειπτη γονιμότητά του.

Γιώργος Στεργιόπουλος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ